Ηλίας Βουτιερίδης, Το γιοφύρι της Άρτας

Ηλίας Βουτιερίδης, «Το γιοφύρι της Άρτας», σε συνέχειες στο Νουμά, 15/5/1905, σ. 3-6, 22/5/1905, σ. 4-6, 29/5/1905, σ. 3-6, 5/6/1905, σ. 2-6.


Το δράμα εκτυλίσσεται στην Άρτα στα μεσαιωνικά χρόνια. Ο βασιλιάς έδωσε εντολή να χτιστεί το γιοφύρι της Άρτας και αυτός που ανέλαβε την οικοδόμησή του ήταν ο πρωτομάστορας Θωμάς. Ο θρύλος ωστόσο θέτει ως προϋπόθεση για την ανέγερσή του «να χυθεί κλάμα και δαρμός». Το συγκεκριμένο γιοφύρι χρόνια προσπαθούν να το χτίσουν αλλά συνεχώς γκρεμίζεται. Η διαταγή του βασιλιά να σκοτώσει όλους τους μαστόρους, αν το γιοφύρι δεν ετοιμαστεί μέσα σε τρεις μέρες, σε συνδυασμό με τα λόγια της γριάς μάγισσας Δάφνης πως στο γιοφύρι πρέπει να θυσιαστεί η γυναίκα του πρωτομάστορα, στρέφει όλο το χωριό εναντίον του Θωμά. Το πείσμα του πως η Τέχνη του θα κερδίσει την Φύση γίνεται η αιτία να απειλείται τόσο η ζωή του όσο και της υπόλοιπης οικογένειάς του μα και των συγχωριανών του. Η γυναίκα του Σμαράγδω αποφασίζει να θυσιαστεί και να γίνει το ταίρι που το Στοιχειό του ποταμού ζητά προκειμένου να γλιτώσει τις ζωές των άλλων. Η Σμαράγδω πληγωμένη για την άπονη πράξη των συνανθρώπων της καταριέται τους περαστικούς. Ο Φλώρος, συγχωριανός και στενός φίλος της οικογένειας, επηρεασμένος από το χαμό της Σμαράγδως πέφτει στο ποτάμι και πνίγεται σε μια ύστατη προσπάθεια να της δώσει την αγάπη που της στέρησαν. Η Σμαράγδω μετά από παρότρυνση του συζύγου της μετατρέπει την κατάρα σε ευχή για να στεριώσει το γιοφύρι και να καλοτυχίσουν οι διαβάτες του.

 

* * *


Το θεματικό υλικό του έργου, όπως φανερώνει και ο τίτλος, έχει τη βάση του στην παραλογή «Του γιοφυριού της Άρτας». Το δημοτικό τραγούδι δραματοποιείται αλλά προστίθενται και κάποια άλλα ενδιαφέροντα στοιχεία. Ένας άλλος πυλώνας που φαίνεται να στηρίζει το έργο είναι η σχέση του με την αρχαία τραγωδία. Η θυσία που γίνεται από τον πρωτομάστορα για ένα κοινό καλό ανακαλεί την θυσία της Ιφιγένειας εν Αυλίδι του Ευριπίδη, αλλά και ο θρήνος της Σμαράγδως φέρνει στο νου τον ανάλογο θρήνο της Αντιγόνης. Ο συγγραφέας εντάσσει στην πλοκή μια προγονική κατάρα η οποία ανοίγει το έργο και προς την περιοχή του λαϊκού παραμυθιού: ο παππούς του πρωτομάστορα έκλεψε την αγαπημένη νεράιδα του Στοιχειού του ποταμού και έτσι το Στοιχειό τον καταράστηκε και ζητάει, με τη σειρά του, από τον Θωμά, την γυναίκα του. Επίσης σημαντικό ρόλο καταλαμβάνουν τα προαισθήματα που εν τέλει επαληθεύονται, οι οιωνοί και τα λόγια που μαντεύουν το μέλλον.

[Το έργο εντοπίστηκε ψηφιοποιημένο στον ιστότοπο http://kosmopolis.lis.upatras.gr (19/11/2014)]

 

© ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ, ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ, Α.Π.Θ.