Αντώνιος Αντωνιάδης, Η κλεφτοπούλα

Αντώνιου Ιω. Αντωνιάδου, γυμνασιάρχου εν Αθήναις, Πάνθεια η Σουσίς, Η κλεφτοπούλα και Η κερά Φροσύνη, τραγωδίαι έτι δε Η πεθερά, κωμωδία, τυπογραφείο Κ. Αντωνιάδη, Αθήνα 1882.

 

Η Ρήνη που ζει στην Καρυά του Ολύμπου, ετοιμάζει τα προικιά της μαζί με τη μητέρα της τη Σπύραινα. Εκεί που κάθεται ακούει μια προφητεία από ένα αηδόνι, σύμφωνα με την οποία ο γαμπρός και η νύφη θα κυλιστούν στα αίματα. Πίσω από αυτή την προφητεία κρύβεται και ο Φύτρας, ένας νεαρός που αγαπά τη Ρήνη, αλλά έχει ταχθεί με το μέρος των Τούρκων. Το ίδιο βράδυ, ένας άλλος χωρικός, ο Γιαννούλης, ο οποίος βοηθά και αυτός τους Τούρκους, φέρνει στο σπίτι της Σπύραινας τρεις Γενίτσαρους οι οποίοι, δασκαλεμένοι από το Φύτρα, ζητούν τη Ρήνη, όμως εκείνη έχει προλάβει να καταφύγει στο σπίτι της Βάγιως, της νένας της. Εκεί πάει ο Φύτρας για να προλάβει τη Ρήνη αλλά μετά από τη διαφωνία τους η νεαρή κόρη φεύγει για να πάει να ζήσει στα βουνά μαζί με τους κλέφτες. Στο μεταξύ ο Φλώρος, ο αρραβωνιαστικός της Ρήνης, και ο φίλος του ο Μήτρος, πάνε να σώσουν τη Σπύραινα και τη Ρήνη. Σκοτώνουν τους τρεις Γενίτσαρους, σώζουν τη Σπύραινα και αφήνουν το Γιαννούλη να πεθάνει από το βόλι των Τούρκων. Στο χωριό Μηλιά, ο Φλώρος μπαίνει στο σπίτι του, διηγείται στη μητέρα του τα καθέκαστα, αναφέρει πως σκότωσαν τη Σπύραινα και της ανακοινώνει πως θα πάει να γίνει κλέφτης. Η μητέρα του τον παρακαλεί αν τυχόν συναντήσει την αρραβωνιαστικιά του στο βουνό, να μείνει μακρυά της. Την ίδια στιγμή σ’ένα λημέρι του Ολύμπου στο οποίο είναι συναγμένη μια ομάδα κλεφτών, έρχεται ένα μήνυμα που παραγγέλνει στους κλέφτες να προετοιμαστούν για ξεσηκωμό. Στο γλέντι με αφορμή την επικείμενη επανάσταση, εμφανίζεται η Ρήνη μεταμφιεσμένη σε άντρα και ζητά να γίνει μέλος στην ομάδα των κλεφτών. Μόλις γίνεται δεκτή εμφανίζεται ο Φύτρας ζητώντας και αυτός το ίδιο. Η Ρήνη αποκαλύπτει την ταυτότητα του Φύτρα, χτυπιούνται και τον σκοτώνει. Ο Φύτρας πριν πεθάνει κάνει γνωστή επίσης την ταυτότητα της Ρήνης. Ο αρχηγός των κλεφτών, ο Λούλιας ζητά να παντρευτεί τη Ρήνη, αλλά εκείνη δηλώνει ότι είναι αρραβωνιασμένη. Οι κλέφτες επιτίθενται στους Τούρκους που κατέστρεψαν την Καρυά και νικούν, χάρη στις οδηγίες του Φλώρου. Στο γλέντι ο Λούλιας βάζει το Φλώρο να χορέψει με τη Ρήνη η οποία είναι ακόμη μεταμφιεσμένη σε άντρα, αλλά παρόλα αυτά συντελείται η αναγνώριση μεταξύ τους. Ο Φλώρος θέλει να πάρει τη Ρήνη μαζί του αλλά ο Λούλιας δεν τον αφήνει. Μονομαχούν, ο Λούλιας σκοτώνει το Φλώρο και η Ρήνη με τη σειρά της σκοτώνει το Λούλια. Η Ρήνη μετά από παρότρυνση ενός καλόγερου και μετά από ένα σχετικό όραμα γίνεται αρχηγός των κλεφτών.

 

* * *


Πρόκειται για τρίπρακτη «τραγωδία» (όπως τη χαρακτηρίζει ο συγγραφέας) γραμμένη σε δημοτική γλώσσα και δεκαπεντασύλλαβο στίχο. Τα πρόσωπα που παίρνουν μέρος στη δράση είναι είκοσι από τα οποία τα τέσσερα είναι γυναικεία. Το έργο βρίθει στοιχείων της παράδοσης, ενώ συχνή είναι η χρήση συμβόλων. Ο συγγραφεάς χρησιμοποιεί εικόνες και θεματικά μοτίβα από το δημοτικό τραγούδι και από το λαϊκό παραμύθι. Ένα παράδειγμα αποτελεί η σκηνή στο πρώτο μέρος του δράματος, όπου η Ρήνη ετοιμάζει στον αργαλειό τα προικιά της, ενώ ακούει ένα αηδονάκι να της λέει με «ανθρώπινη λαλίτσα» μια άσχημη προφητεία για το μέλλον. Ο Αντωνιάδης δραματοποιεί για μια ακόμα φορά επεισόδια από τον βίο των κλεφτών, τοποθετεί τη δράση σε βουκολικά τοπία και σκιαγραφεί τον παραδοσιακό τρόπο ζωής, τις αντιλήψεις και τις νοοτροπίες παλαιότερων εποχών, όπου οι ευχές και οι κατάρες, τα όνειρα, οι δεισιδαιμονίες και οι οιωνοί έχουν εξαιρετικά βαρύνουσα σημασία. Εδώ εντάσσονται, η σκηνή της οστεομαντείας από την πλάτη του σφαγμένου ζώου, το στοιχειωμένο από το πνεύμα του πατέρα σπαθί του Φλώρου, το γλέντι της νίκης των κλεφτών στο τρίτο μέρος του έργου, τα διάφορα δημοτικοφανή τραγούδια αλλά και η οπτασία που βλέπει το καλογεράκι, σύμφωνα με την οποία η Ρήνη θα αναλάβει την αρχηγία των κλεφτών. Αξίζει να σημειωθεί και η συμβολική διάσταση που αποδίδει ο Φλώρος στην τριανταφυλλιά: αυτή θα δείχνει στη μητέρα του εάν εκείνος είναι καλά ή όχι.


[Το έργο εντοπίστηκε ψηφιοποιημένο στον ιστότοπο publiclibs.ypepth.gr από τη Βιβλιοθήκη Χαλκίδας (17/10/2014)]

 

© ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ, ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ, Α.Π.Θ.